
Jak brzmi legenda?
Przy ul. Szewskiej mieszkała uboga wdowa z dziewięcioma córkami, które myślały tylko o strojach i tańcach. W Wielki Piątek 1456 roku dowiedziały się o potajemnej zabawie w spichlerzu za murami. Matka, wzburzona bluźnierstwem, zamknęła je na strychu. Dziewczęta uciekły przez okno po gzymsach kamienic. Gdy ostatnia, najmłodsza Agnieszka, stawiała stopę na gzymsie, zerwał się wiatr, a niebo przemówiło: za lekceważenie świętości będą ukarane. Ich stopy zrosły się z kamieniem, a po chwili całe zamieniły się w posągi, zatrzymane w kroku tańca. Matka resztę życia opłakiwała ich los.
Skąd ta opowieść? Wielki Piątek i tabu zabawy
Opowieść działa jak moralitet o zakazie zabaw w świętych dniach. Wielki Piątek był dniem ścisłego postu i ciszy, więc taniec w tym dniu oznaczał podwójny grzech: bluźnierstwo i nieposłuszeństwo wobec matki. Motyw „tancerzy zamienionych w kamień” jest zresztą znany w całej Europie. W wielu krajach tak tłumaczy się kamienne kręgi, skały i rzeźby (np. legendy o kamiennych kręgach w Kornwalii).
Kulturoznawczo ważne jest tu pytanie o kolejność: najpierw był relief, a potem opowieść. Mieszkańcy, nie rozumiejąc alegorii ze starożytnej mitologii, wytłumaczyli sobie tańczące postacie tym, co znali: lokalną przestrogą. Takie „etiologiczne” legendy, wyjaśniające obecność dziwnego obiektu, są jednymi z najczęstszych.
Co jest prawdą, a co tradycją?
- Płaskorzeźba znajduje się na ścianie wewnętrznego dziedzińca budynku przy ul. Szewskiej 50/51. Budynek wzniesiono w 1904 roku, a relief przeniesiono z fasady wcześniejszej, barokowej kamienicy.
- Treść reliefu: według opracowań to prawdopodobnie sceny mitologiczne: Chronos, muza Talia i tańczące nimfy. Na reliefie widać dwanaście postaci, a nie dziewięć, co wskazuje na wtórny charakter legendy.
- Legenda o pannach jest względnie młoda; prawdopodobnie powstała w XIX lub na początku XX wieku.
- Wielki Piątek 1456 i imiona sióstr to elementy opowieści.
Gdzie dziś zobaczyć?
Przy ul. Szewskiej 50/51, w pobliżu Rynku. Relief jest na wewnętrznym dziedzińcu budynku Instytutu Kulturoznawstwa UWr, według opisów oznaczony tabliczką. Dziedziniec jest częścią czynnego budynku uczelni, więc dostęp może zależeć od godzin pracy; sprawdź na miejscu. Ulica Szewska to jedna z najstarszych ulic Wrocławia, dziś z kawiarniami i restauracjami. Blisko jest kościół św. Marii Magdaleny.
Ciekawostki
- Szewska wzięła nazwę od mieszkających tu dawniej szewców.
- Legenda jest jednym z przystanków szlaku wrocławskich opowieści; zob. szlak legend.
Mapa: gdzie to jest
Otwórz w Mapach Google / wyznacz trasę
Najczęstsze pytania
Czy dziewięć sióstr naprawdę zamieniono w kamień?
To legenda. Relief przedstawia najprawdopodobniej sceny mitologiczne.
Ile postaci jest na reliefie?
Dwanaście, nie dziewięć.
Czy można wejść na dziedziniec?
Zależy od godzin pracy budynku; sprawdź na miejscu.
Zobacz też
Źródła
- Data 1456 i imiona sióstr: brak źródła pierwotnego.
Autor: Łukasz Toczyński (mgr kulturoznawstwa). Ostatnia weryfikacja merytoryczna: 2026-11-03.